inside out

kort: nee ik heb geen e-holiday gehouden
toch lang geleden: ja, inderdaad
mogen we weten waarom: ja hoor, lees gerust verder

Schrijven is het vormgeven van een interne stroom aan emoties, gevoelens en gedachten. Het veruiterlijken van een proces dat enkel waarneembaar is diep binnen in mezelf. De laatste maanden speelde er veel, diep van binnen in mijzelf. Ik had een belofte gemaakt. Op de lijst een aantal af te werken zaken. Zonder een deadline te stellen. Toch met aandrang. Laatste schreef ik 'coming soon'. Vorige week ontving ik de bevestiging van IDFA, een Nederlands documentaire festival, om mijn inschrijving te bevestigen. Ondertussen maakte ik een aantal exemplaren klaar. Aan hen die reeds lang in mijn hoofd beloofd waren. Maar die om praktische redenen steeds weer bleven liggen.
Er is voor alles een plaats en een tijdstip. En zo kwam het dat ik op een zondagmiddag hoesjes begon klaar te maken, op mijn moto stapte en dvd's ben gaan wegbrengen. Aan de binnenkant een klein briefje met een persoonlijke boodschap. Aan elk een dankjewel. Voor mijn vrienden maakte ik één exemplaar. Om door te geven van hand tot hand, van mond tot mond. Omdat vrienden dat doen, dingen met elkaar delen. In ruil vroeg ik hun mening, eerlijk en oprecht. In stilte of hardop. Ze komen druppelsgewijs aan gerold. En ze raken me keer op keer. Die eerlijke momenten. Bakens in een druk, gejaagd bestaan. Een perspectief. Zo komt er een afronding aan 2 jaar werk. 2 jaar van kijken, bijsturen, verfijnen en uitlijnen. Van intens samenwerken. Emotioneel. Het voelde raar om er mee op te houden. Om de fase van het creëren af te sluiten en het hoofdstuk van het naar buiten komen te betreden. Aan zij die dit lezen en graag een exemplaar in hun bezit willen stuur een mailtje naar ikbenjohanpeeters@gmail.com .

coming soon

Het gaat goed. Dank je. De weg, zijn gangetje. Tijd weinig. En toch evenveel als jou. 24 uur in een dag. De intussen al goed ingewerkte job gaat met veel van mijn aandacht lopen. Fijn om opnieuw gepassioneerd bezig te zijn. De documentaire is bijna klaar. Benjamin legt de laatste hand aan het beeldmateriaal, de Engelse ondertitels zijn bijna klaar. Zo kan ze mee met Luc de wereld rond. En is ze klaar om naar de (docufilm)festivals te trekken. Ik denk er momenteel nog over om de geluidstrack te laten opkuisen zodat, mocht ze op groot scherm vertoond worden, er geen technisch euvel in de weg kan staan van een perfecte vertoning. Nog even raad inwinnen over hoe ik ze best aan de wereld loslaat en dan is het rond. Een jaar werk. Van na de uren, tussendoor, tot 's avonds laat en met veel hulp van goedhartige mensen. Letterlijk. Gezamenlijke
inspanningen van liefdevolle intenties. Ja, dat bestaat nog. Een samenwerking. Zonder gezwets en gezever over belanghebbenden, achterklap en intriges, machtsmisbruik en aftroggelarij. Met contracten opgesteld door de menselijke ziel. Met een handdruk en een woord. Een echt woord. Zoals dat vroeger wel eens gegeven en gehouden werd. In de tijd dat je nog een week op voorhand afsprak om ergens aanwezig te zijn. Maar nog even en ze ligt er dus. Afgewerkt. Klaar om gezien te worden. Om jullie in beweging te zetten. Haar boodschap uit te dragen. Op de enkele exemplaren die ik gaandeweg in preview heb laten draaien zijn de reacties nu al hartverwarmend. En zo is het ook bedoeld. Gemaakt door mensen, voor mensen.
Spoedig deel ik ze met jullie allemaal...

Ons moeke

Het moet zo rond haar verjaardag geweest zijn. De laatste keer dat we met z'n allen rond de tafel zaten voor een onbezorgd feestje. De daarop volgende week werd het resultaat van de test bekend gemaakt. Er was een uitstrijkje genomen, de kweek nam 4-6 weken in beslag. 19 april zouden we weten wat de pijn in de blaas en het bloed in de urine veroorzaakte.
19 april. Telefoon, of we naar huis wilden komen. Het was erger dan gedacht. De dokters hadden ons voorbereid op een gezwel in de blaas. Dat zouden ze dan kunnen wegnemen indien nodig. Desnoods moest heel de blaas worden verwijderd, mocht het gezwel te groot of vergroeid zijn met de blaas. Ze zou dan een stoma krijgen. De stoma's van vandaag zijn die van vroeger niet meer werd verzekerd. Discreet en onzichtbaar. Je zou er niks van merken. We waren dus in zekere zin voorbereid. Het feit dat ze ons vroegen naar huis te komen en niet het nieuws via de telefoon mee te delen, deed me het laatste vermoeden. Ze zouden haar blaas moeten verwijderen dacht ik.
We kwamen bijna gelijktijdig thuis aan, ik en mijn zus. Beide zenuwachtig voor het nieuws. We waren voorbereid, maar dit hadden we niet verwacht. Ons moeke vroeg ons te gaan zitten. Ze begon voorzichtig haar verhaal. Het gezwel bleek kwaadaardig. Het was door de blaaswand gegroeid tot in de buikholte. Daar had het de vorm van een kleine bal aangenomen. Bovendien waren er uitzaaiingen vastgesteld. De lever was aangetast en er werden sporen gevonden het lymfeklierenstelsel. Later kwamen daar de hersenen en de longen bij. Het was kanker in zijn agressiefste vorm. Er wordt een schaal gebruikt om de ernst van kanker aan te duiden. Met een quotering van 1 tot 4. T-4 was het verdikt. Met zekerheid terminaal. Levensverwachting van 6 maanden tot een jaar. Het bleken er 3 te zijn. De uitzaaiingen in de hersenen werden door de professor als de ernstigste bedreiging gezien. Hij zou gelijk krijgen.
Mijn moeder begreep van de eerste moment de ernst van de situatie. Voor mij wordt die nu nog elk dag duidelijker. Ze is meteen met bestralingen gestart. Chemo werd afgeraden wegens te verwoestend in haar toestand. In plaats daarvan zouden ze gericht de uitzaaiingen bestralen. Telkens een wekelijkse dosis. 6 maal de blaas, 4 keer de hersenen en 1 maal de lever. Dat was het maximum aan straling dat haar lichaam hebben kon. Met de kwaadaardige cellen werden ook de goedaardige vernietigd, de week tussen de behandelingen moest telkens voor recuperatie zorgen. Het werden zware weken.
Mijn zus vervroegde haar trouwpartij. Wat gepland was voor augustus vond 31 mei plaats. Gelukkig maar zeiden we achteraf. Het was een prachtig feest. Het was mijn moeder zelf die er om vroeg. Zachtjes, zodat ze niet met de stress van 'wat als' zou zitten.
Om diezelfde reden organiseerden we voor haar een afscheidsfeest. Of beter gezegd organiseerde zij een afscheidsfeest, wij deden de logistiek. Toen is het idee ontstaan. Ik vroeg haar of het ze het leuk zou vinden als ik het feest zou vastleggen op dvd. Zo zou wie er behoefte aan had het nog na kunnen kijken. Toen ik samen zat met een vriend om de opname te bespreken, vroeg hij waarom ik niet het hele verhaal vastlegde. Ik had er al aan gedacht, maar nog niet durven voorstellen. Ik vroeg het haar voorzichtig 'Moeke, zou je het ok vinden als ik jouw verhaal op beeld vastleg?'. Ze glimlachte en gaf me een zoen. 'Dat zou ik een eer vinden jongen', zei ze me. We bezegelde onze deal met een dikke knuffel.
Met die zelfde dikke knuffel namen we een maand later afscheid. Dit maal voor goed. Zaterdag 21 juni 2008 overleed ze in ons bijzijn aan de gevolgen van het secundair gezwel in haar hersenen.
Haar verhaal, haar boodschap, haar weg ligt vast op beeld. Klaar om met iedereen te delen. Dat is wat overblijft. Het verhaal. Gemaakt om te delen en verder te vertellen. Ik hoop het u spoedig te kunnen tonen.

loslaten

Het is niet makkelijk om op oprechte wijze je zwakke punten onder ogen te zien. Als een pijnbank voelt het soms. Opboksen tegen een weerstand aan emoties die los worden gemaakt door woorden van gesprekspartners. Doorworstelen. Het verzacht de pijn dat 3 onafhankelijke bronnen hetzelfde verhaal brengen. Aanvaarding doet zijn intrede. Stilaan zakt de dekking. Luisterbereidheid. Het verhaal begint steek te houden. De zwakke schakels worden duidelijk. Opnieuw nemen we het geheel door tot ik het zie. Zo verliep de avond. We zetten een volgende stap in het documentaire verhaal. De eerste visies zijn gepasseerd de feedback is verzameld. Op naar de volgende montage. Een ding staat vast. Ze wordt enkel maar beter en beter en beter en beter.

samenloop.

Ideeën zijn geen eigendom van mensen. Mensen zijn als radio's. Wie op de juiste zender afstemt krijgt de muziek te horen die hij graag hoort. Zo is het ook met ideeën. Althans volgens mij. Het mooiste bewijs daarvan is het moment waarop je verschillende ideeën op quasi dezelde moment in de wereld ziet ontstaan. Een idee vindt steeds zijn weg naar de werklijkheid, vindt altijd een maniet om zich in de materie te manifesteren. Anders zou het idee niet goed zijn geweest. Vandaag lees ik in de morgen over een arts die een documentaire maakt over waardig sterven. Ik viel bijna van mijn stoel van het schrikken - en laat ik eerst zeggen dat ik het initiatief enkel maar kan aanmoedigen. Het is nodig dat deze documentaires worden gemaakt!-. Ik schrok zo omdat ik in mei aan een soortgelijk project begonnen ben. Mijn moeder werd gediagnostiseerd met kanker, in de zwaarste fase en terminaal. De manier waarop zij hier mee omging was zo mooi en zo bewust dat ik niet anders kon dan naar een productiehuis stappen (met ene klein hartje) en vragen of ze dit wilden documenteren. Lang hebben we niet kunnen draaien, in juni stierf ze. In september zijn we aan de montage begonnen en tegen kerstmis was een eerste (familiale) montage klaar. Momenteel zijn we hard aan't werken om deze te verfijnen zodat ze ook haar meerwaarde heeft naar een groot publiek. Mensen die met hetzelfde geconfronteerd worden. Dokters. Verplegend personeel. Mensen uit palliatieve zorgen. Stervensbegeleiders. Kankerliga,... Het verhaal is voor betrokkenen en omgeving te waardevol om niet te delen. Dat is onze drive geweest om het te documenteren en dat is de drive waarom we er blijven mee doorwerken. Een meerwaarde vanuit een dienstbaarheid. Zodat meer mensen ondesteuning en begrip vinden in een periode waarvan onze maatschappij nog maar net begint te beseffen hoe belangrijk ze is.

oudjaar

Het jaar loopt op z'n einde. En daarmee ook wat 2008 bracht. Voor mij begint een jaar einde op de avond van 24 december en bereikt het een hoogtepunt bij boterhammen met spek en bruine suiker op oudejaarsmorgen. De eerste keer dat ik met iemand in contact kwam die het gebruik niet kende dacht ik 'dit kan toch niet'. Later kwam ik erachter dat meer mensen het niet dan wel kennen. Nieuwjaarszingen (of oudjaar wensen voor diegene die te oud zijn om te zingen). 's Ochtends vroeg (toen nog warm) uitgedost de kou trotseren met een 'beurs' rond onze nek, luidkeels 'oud jaar nieuw jaar, 'k wens u een zalig nieuwjaar' zingend van deur tot deur. Uren lang. En dan trots onze zak leegmaken, en de centen tellen. Die mochten we dan op ons boekske op de bank zetten. (Daar zal nu maar over zwijgen, die schurken.) Ja het waren tijden.
Blijkbaar een lokaal kempisch gebruik. Later werden dat jenevertjes drinken bij kennissen en buren en met de chiro op toer, verkleed dan nog wel. Liefst met een hoop attributen en veel lawaai. En nu zitten we er weer midden in. Het oog van de eindejaarsstorm. Tussen kerst en nieuw. Een periode om het jaar af te sluiten. Vergeving te schenken en de glazen nog eens vol te doen. Met muts en sjaal. De documentaire als cadeau onder de kerstboom was een succes. Ik had het gehoopt, maar niet evident gevonden. Het was niet al te makkelijk om te kijken, voor niemand. Maar wat een warmte liet het achter in ons hart. Wat een glimlach om zo iemand mooi. De pijn zal er misschien niet minder om zijn. Toch is het zalving. Het Kerstfeest gaf een leuk samenzijn. Familie die ondanks grote verliezen kan feesten, er zijn voor mekaar. Het was mooi om te ervaren. Een lach en een traan, ze liggen soms kort bij elkaar. Ik wens jullie een zalig oudjaar.

kerstavond

De eerst visie was goed. De afgelopen twee dagen was nog een zware spurt. En dan nog een aftitteling schrijven. 't Was weer laat vannacht. Maar onze deadline is gehaald. Twee cadeautjes onder de kerstboom. Ruw, puur, nog zonder mooie hoes, maar met inpakpapier en strik. Ik hoop dat het niet te zwaar gaat zijn voor hen. Mijn intenties zijn goed, maar ik maakte me de bedenking dat het wel eens een emotioneel zware boterham zou kunnen worden. De beelden zijn nieuw. En ze zullen ze voor het eerst in deze vorm zien. Ik hoop dat de warme boodschap de pijn een beetje toedekt.

Mittwoch

't Zijn drukke dagen. Weekendje vrij heeft wel goed gedaan. Maandag was het weer terug volle bak. Vrij van 't werk genomen om opleiding te volgen. Gevolg 's avonds nog bijwerken. Cursus voorbereiden. Presentatie maken. Mijn neus begint stilaan toe te lopen en mijn keel voelt ruw aan. De kerstdagen gaan goed doen. Gisterenavond nog aan de documentaire verder gewerkt. We beginnen er stilaan te komen. De vorige montages waren goede oefeningen om te beseffen dat het verhaal best zichtzelf vertelt. Alles dan maar terug overboord gegooid wat niet voor duidellijkheid zorgde. Hard gewerkt, wat muziek en tussen teksten toegevoegd en 't zag er al helemaal anders uit. Ik zei het gisteren tegen mijn compaan, ik ga dit missen als het klaar is. Zonder hem had ik het trouwens nooit gered. Nu nog even doorbijten. Een mooi inpakpapiertje zoeken en het cadeautje onder de boom leggen.
Ik wens jullie een fijne dag.

Drie, twee, een

Drie werd twee vannacht."...dus niet vergeten je wekker een uur terug te zetten".
"Een wekker is een uitvinding voor mensen die geen kinderen hebben." Dacht ik vanmorgen botweg. "Net als het winteruur." Want langer slapen of niet. Half acht is half acht, ook al spreken we af om dat nu half zeven te noemen. Van conventies trekt een kind zich niks aan, bioritme en gewoontes daarentegen...

Haider komt uit de kast(of moet ik zeggen uit de kist). Halfweg het het verhaal staat er grappig vermeld dat de versie die in de media is verschenen, van hem en zijn ruzie met de man van zijn leven waarna hij zich ging bezatten in een homobar en zich dronken te pletter reed, volgens zijn vrouw niet klopt:"Hij zou nooit zoveel drinken".
Grappig, hij zou nooit zoveel drinken.

En dan was er vandaag nog de documentaire. Wegens toch vroeg wakker maar op tijd begonnen. De structuur nog eens doorlopen. Een nieuwe selectie beelden stond klaar om begrepen te worden. Fantastisch hoe je steeds nieuwe dingen blijft ontdekken in materiaal dat je al lang uit het hoofd dacht te kennen. Nog op een leuk boek gestoten trouwens 'Once' van Wim Wenders, een duitse cinematograaf. Je kent hem misschien van 'The million dollar hotel'. Leuke combinatie van hersenspinsel in woord en beeld. Een aanrader als je van beide houdt.

zondagmiddag

In tegenstelling tot mijn alter ego ben ik van vlees en bloed. Minder makkelijk om je weg te steken achter woorden. Met verantwoordelijkheden, met emoties. Meer dan lucht. Zondagmiddag. We werken verder aan de documentaire. Een volgende stap. De eerste montage is klaar. We hebben lang gepraat over wat de rode draad zal zijn. De kern van het verhaal. Schema's uitgetekend, de draden verbonden. En toch voel ik het niet. De beelden spreken daar niks van. De beelden. Momenten die terugkomen. Herbeleefd. Opnieuw bekijken, en nog eens en nog eens. Je denkt dat het lukt om er puur technisch naar te kijken. Maar dat is het niet. Opnieuw. Het verhaal is er. Maar je verliest de hoofdzaak. We proberen het nog eens. De hoofdpunten worden opgelijst en we gaan op zoek naar de essentie. Drie lijnen komen naar voor. Narratief, de interviews en de omkadering. We schetsen het geheel uit. En beginnen onze zoektocht. Het is een hele kunst om het evenwicht te bewaren. Je balanceert de hele tijd tussen, chronologie en verhaal. Blijt het duidelijk? Komt het over, heeft de kijker het nog mee? Je wil steeds zo weinig mogelijk verliezen. Zo veel mogelijk vertellen. Maar less is more. De eenvoud zoeken. Daar is het woord weer. De essentie. En dan komt die emotie naar boven. Het zit hem in zulke kleine dingen. Een beeld, een stem, een situatie die je herbeleeft. Swung en je bent emotioneel terug daar waar al eens geweest bent. Trigger happy. Na enkele uren zwoegen komen we eruit. We hakken weer een aantal knopen door. Gaan terug naar de basis van onze piramide en beginnen opnieuw stuk per stuk de blokken naar boven te schuiven die ons verhaal in de eenvoud vertellen. Laag per laag wordt dit herhaald. Het licht aan deze tunnel schijnt. We halen opgelucht adem. Weer zijn we een stap verder in de goede richting. Mr B. visualiseert het geheel. Ik poog het verhaal weer een stap verder te brengen in mijn hoofd. Volgende afspraak woensdag. Een nieuwe montage. Een nieuwe stap. Wordt vervolgd.

Delen

Google Analytics is een prachtige tool. Je kan perfect volgen hoeveel je site- blog in dit geval- gelezen wordt, door wie, welke pagina's, hoe lang, etc. Zalig vind ik het. En ook een beetje ontnuchterend. Iets delen is niet eenvoudig. En toch. Hoe meer je deelt hoe lichter de 'last' wordt. Des te meer iets gedragen. Grotere reikwijdte. Ondersteuning. Het is een aloud principe. Rockefeller heeft dat ooit goed begrepen. Het daagde mij onlangs. In het water. Dat is meestal de plaats waar mij dingen beginnen te dagen. Hoe groter de golven -hoe groter de kans op angst- hoe meer bewust ik mij word van mezelf. Meestal ben ik dan gelukkig dat ik terug veilig het water ben uitgeraakt. Mastodonte muren water die zich manhoog (en soms zijn dat lange basketspelers) recht zetten, kunnen nogal imponeerend overkomen als je op je buik op een surfplank voor ze ligt. De euforie en adrenaline die door je raast als je zo'n beest berijdt is natuurlijk ook niet te evenaren. Maar goed. Tijdens zo'n moment enkele weken terug werd het principe mij duidelijk.
Ik zat er enkele maanden mee in mijn maag. Drie maanden geleden verloor ik mijn moeder aan kanker. Hoewel het een oneerlijke strijd was. Bleef zij ons consequent vertellen dat je niet steeds de situatie kan kiezen waarin je terecht komt, maar dat je steeds kan kiezen hoe je met die situatie omgaat. Bewonderenswaardig vond (vind) ik het. Deel om mijn eigen verwerkingsproces vorm te geven -er werd ons verteld dat ze ongeneeselijk ziek was en dat het wel eens snel zou kunnen gaan- stapte ik naar een productiehuis. Ik klopte aan met het verhaal. Bewust omgaan met de dood, met kanker, met situaties. Die mensen stappen mee in het verhaal en we zijn beginnen beelden draaien. 4 Weken later is ze overleden.
300 Gb, 8 uur HD is wat rest. Een hele boel herinnneringen vastgelegd op beeld. Geen sensatie was de afspraak. Een verhaal maken dat we kunnen delen. Want delen is de last verminderen. En wat je deelt wordt zoveel mooier. Wordt vervolgd.